HARRAN OKULUN’DAN, HARRAN ÜNİVERSİTESİ’NE
Harran’ın 639 yılında fethedilmesinden sonra Harran Okulu bilimsel araştırmaların yapıldığı bir merkez olarak bilim kenti hüviyetini devam etmiş, Emevî halifesi Ömer b. Abdülaziz tarafından Harran’da kurdurulan bir tıp okulu eğitim vermeye başlamıştır. Ayrıca felsefe, edebiyat ve özellikle çeviri çalışmalarına yer veren merkezlerin de Harran’da yer aldıkları bilinmektedir. Harran’ın Emevî Devleti’nin başkenti olduğu 744 yılı, Harran Üniversitesinin kuruluşu ile ilgili önemli bir tarihtir. Bu süreçte Harran’da eğitim, yönetim ve ibadet amaçlı inşa edilen Ulu Cami üniversite için temel teşkil edilen ilk yapıdır. Son yıllarda Harran Üniversitesi Arkeoloji Bölümü kazı ekibinin yaptığı çalışmalar ile Harran Ulu Cami’nin içerisinde eğitim amaçlı kullanılan bazı mekânlar gün yüzüne çıkarılmıştır.
Harran’ın başkent olarak merkez olma statüsü kısa sürmüş ancak Harran Üniversitesi bilimsel faaliyetlerini Emevî hilafetinin bitmesinden sonra da sürdürmüştür. VIII-IX. yüzyıllar boyunca Harran Üniversitesi; astronomi, felsefe, doğa bilimleri ve tıp eserlerini Yunancadan Süryaniceye ve Arapçaya çeviren, klasik dünyanın bilgisini Arapça konuşanlara taşıyan bir merkez olmuştur. Bu yönleriyle Harran Üniversitesinin tarihteki ilk multidisipliner üniversite olduğu kabul edilebilmektedir. Doğa bilimi, astronomi ve tıp alanlarında Harran’da yetişen birçok bilim adamının Harran kökenli olduğu bilinir. Dünya’dan Ay’a olan mesafeyi hesaplayan el-Battanî ile Yunan klasiklerini ve bilimsel eserleri Arapçaya çeviren, matematik ve astronomi üzerine önemli eserler kaleme alan Sabit bin Kurra bu dönemin önemli şahsiyetlerindendir.
Kurumsal kimliğini ve adını 744 yılında kurumsallaşan Antik Harran Okulundan alan Bereketli Hilal’in bilim güneşi günümüz Harran Üniversitesi, 03.07.1992 tarih ve 3837 sayılı kanunla resmi olarak kurularak eğitim-öğretim ve bilimsel faaliyetlerini, 14 Fakülte, 3 Yüksekokul, 1 Devlet Konservatuarı, 1 Lisansüstü Eğitim Enstitüsü ve 14 Meslek Yüksekokulu ile sürdürülmektedir. Gücünü ve tarihini Harran Okulundan alan Harran Üniversitesi her geçen gün kurumsallaşarak ve bilimsel yönden güçlenerek ulusal ve uluslararası düzeyde adından söz ettirmeye devam etmektedir.