Türkiye’nin Stratejik Kaynakları İçin Yapay Zeka ve Uydu Teknolojileri Devrede

Türkiye’nin stratejik kaynaklarının keşfi ve sürdürülebilir yönetimi adına önemli bir bilimsel gelişme kaydedildi. “Türkiye’deki Nadir Toprak Elementi (NTE) Yataklarının Hiperspektral Uzaktan Algılama ve Derin Öğrenme Yöntemleriyle Belirlenmesi” başlıklı proje, TÜBİTAK 1001 – Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında desteklenmeye uygun bulundu.

Yürütücülüğünü İstanbul Teknik Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Muhittin Karaman’ın üstlendiği proje, temiz enerji, savunma sanayi, elektrikli araçlar ve ileri teknoloji uygulamaları açısından kritik öneme sahip nadir toprak elementlerinin keşfine yenilikçi bir yaklaşım sunuyor. Projede, yapay zeka ile hiperspektral uzaktan algılama teknolojilerinin entegre edilmesiyle yüksek doğrulukta analiz ve haritalama yapılması hedefleniyor. 

Harran Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği öğretim üyelerimizden Dr. Öğr. Üyesi Serdar Çiftçi hiperspektral uydu görüntülerinin analizi noktasında gerekli olacak yapay zeka modellerinin geliştirmesinde görev alacaktır. 

Proje kapsamında hiperspektral uydu sistemleri, Vision Transformer tabanlı derin öğrenme algoritmaları ve yer tabanlı spektroradyometrik ölçümler birlikte kullanılarak Türkiye’nin NTE potansiyelini ortaya koyacak bütünleşik ve yenilikçi bir model geliştirilecek. 

Disiplinlerarası iş birliğiyle yürütülecek projede; İstanbul Teknik Üniversitesi Jeoloji ve Harita Mühendisliği bölümleri, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Jeoloji Mühendisliği, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği ve Harran Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümleri yer alıyor.

Alanında uzman akademisyenlerden oluşan proje ekibinde Doç. Dr. Muhittin Karaman’ın yanı sıra Prof. Dr. Mustafa Kumral, Prof. Dr. Nurullah Hanilçi, Prof. Dr. Emin Çiftçi, Doç. Dr. Amr Abdelnasser Khalil, Doç. Dr. Oktay Canbaz, Doç. Dr. Şaziye Özge Atik, Dr. Ali Tuğcan Ünlüer, Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Kaya ve Dr. Öğr. Üyesi Serdar Çiftçi yer almaktadır.

Bu proje, Türkiye’de nadir toprak elementlerinin aranması, tespiti ve ekonomik olarak değerlendirilmesi süreçlerinde hiperspektral teknolojilerin etkin kullanımını sağlayarak, ülkenin yer altı kaynaklarının bilimsel, stratejik ve sürdürülebilir bir yaklaşımla değerlendirilmesine önemli katkılar sunmayı hedeflemektedir.