Harran Ovası’nda Tuzlanma ve Çoraklaşmaya Karşı Harran Üniversitesi’nden Bilimsel Çalışma

Harran Üniversitesi bilim insanlarının öncülüğünde, Harran Ovası’nda bilinçsiz sulama sonucu artan tuzlanma ve çoraklaşmaya karşı önemli bir bilimsel çalışma gerçekleştirildi. Uluslararası saygın bilim dergisi Water’da 22/06/2025 tarihinde yayımlanan bu yeni araştırma, bölgedeki sürdürülebilir su yönetimi açısından kritik uyarılar içeriyor.

Türkiye’nin önemli tahıl ve pamuk üretim merkezlerinden biri olan Harran Ovası, yanlış sulama ve tarım uygulamaları nedeniyle verimli topraklarını kaybetme riskiyle karşı karşıya. Bu duruma çözüm bulmak amacıyla Harran Üniversitesi bilim insanları öncülüğünde yürütülen çalışma, alanında öncü bir örnek oluşturdu.

Araştırma, Dr. Abdullah İzzeddin Karabulut’un koordinasyonunda; Harran Üniversitesi’nden Prof. Dr. Mehmet İrfan Yeşilnacar ve Prof. Dr. Mehmet Ali Çullu, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi’nden Doç. Dr. Sinan Nacar ve Karadeniz Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Adem Bayram’ın katkılarıyla tamamlandı.

Çalışmada, yapay sinir ağları ve coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak bölgedeki tuzluluk seviyeleri detaylı şekilde analiz edildi. Elde edilen verilerle, yeraltı suyunun en hızlı bozulduğu alanları gösteren erken uyarı haritaları hazırlandı. Bu haritalar sayesinde hem yerel yönetimler hem de çiftçiler riskli bölgeleri önceden tespit ederek gerekli önlemleri alabilecek.

Araştırma sonuçlarına göre, tuzlanma sorununun kontrol altına alınmaması durumunda pamuk, buğday ve mısır gibi temel ürünlerde ciddi verim kayıpları yaşanabileceği belirtiliyor. Bilim İnsanları, toprağın kimyasal yapısında meydana gelen bu bozulmanın geri dönüşü zor çevresel zararlara yol açabileceği konusunda uyarıyor.

Bilim İnsanlarından Çözüm Önerileri

Araştırmayı yürüten bilim insanları, geleneksel yüzey sulama yöntemlerinin terk edilerek basınçlı sulama sistemlerine ve dijital tarım uygulamalarına geçilmesi gerektiğinin altını çiziyor. Ayrıca toprağın tuzdan arındırılması için etkin drenaj sistemlerinin kurulması büyük önem taşıyor. Sulama suyunun kalitesinin düzenli olarak izlenmesi ve çiftçilerin bu konuda bilinçlendirilmesi de önerilen çözüm adımları arasında yer alıyor.

Bu önemli çalışma, Harran Ovası’nın tarımsal verimliliğinin korunması ve sürdürülebilir su yönetimi politikalarının geliştirilmesi açısından yol gösterici olmayı hedefliyor