SOCRATES II

Socrates programı, eğitim alanında işbirliği için Avrupa Topluluğu tarafından geliştirilmiştir. Socrates her yaşta ve düzeydeki eğitimi kapsayan Avrupa çapındaki ilk girişim olup yaşam boyu öğrenme kavramına kapsamlı bir yaklaşım getiren faaliyet programıdır. Programın ilk aşaması 1995-1999 yılları arasında uygulanmış ve ikinci aşaması (2000-2006), 24 Ocak 2000’de Avrupa Parlamentosu ile AB Bakanlar Konseyi’nin ortak kararıyla uygulanmaya başlanmıştır.

Programın başlıca amaçları :

madde işareti eğitimin her düzeyinde Avrupa boyutunun geliştirilmesi
madde işareti Avrupa Birliği içinde dil öğreniminin, gelişiminin desteklenmesi
madde işareti eğitim alanında kurumlar arası değişimin teşvik edilmesi
madde işareti açık ve uzaktan eğitim, diploma ve çalışma dönemlerinin tanınması
madde işareti eğitsel uygulama ve materyallerin geliştirilmesinde yenilikçi yaklaşımların ve teknolojinin kullanımının desteklenmesidir.

Programa açık olan ülkeler:

madde işareti 15 Avrupa Birliği üye ülkesi
madde işareti EEA / Avrupa Ekonomik Bölgesi ülkeleri: Norveç, İzlanda, Liechtenstein
madde işareti AB aday ülkeleri konumundaki Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri: Macaristan, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Estonya, Letonya, Litvanya, Polonya, Romanya, Slovakya, Slovenya
madde işareti Kıbrıs, Malta ve Türkiye

Katılımcı ülkelerin başlıca sorumlulukları:

madde işareti Ulusal Ajansların oluşturulması (ülke düzeyindeki işletimi sağlamak için)
madde işareti Yasal ve yönetsel düzenlemelerin hazırlanması (programa erişim için)

Avrupa düzeyinde, programın kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesinden Avrupa Komisyonu sorumludur.

Programın yürütülmesi ve işletilmesi için oluşturulan yapılar:

madde işareti Socrates Komitesi: Her bir üye ülkeden iki temsilci bulunur ve oturum başkanlığı Komisyon tarafından yapılır. Avrupa Ekonomik Bölgesi ülkeleri ve AB aday ülkeleri ise toplantılara gözlemci statüsünde katılmaktadır. Socrates Komitesi, Socrates aksiyonlarının koordinasyon, kontrol ve yürütülmesinden sorumlu olan Komisyon ile ulusal yetkililer arasında iletişimi sağlamaktadır.
madde işareti Socrates ve Teknik Yardım Ofisi (TAO): Komisyona ve başvuru sahiplerine programın teknik idaresi ile ilgili yardım sağlar.
madde işareti Ulusal Ajanslar: Ulusal Ajanslar, belirli faaliyet projelerinin seçiminden sorumludur. Aynı zamanda öğrenci ödeneklerinin tahsis edilmesi ve denetlenmesi ve finansal yönetim görevleri arasındadır.

Socrates Ulusal Ajansları iki şekilde organize olabilir:

  1. tek bir Ajans altında: Macaristan, Romanya, Yunanistan, İspanya ve Portekiz tek bir Ulusal Ajans altında organize olmuşlardır.
  1. birden fazla Ajans altında: İrlanda, İngiltere ve Belçika gibi ülkeler birden fazla ajans altında organize olmuştur.

SOCRATES PROGRAMI FAALİYET ALANLARI:

Socrates eğitim alanında şemsiye bir program olup eğitimin beş temel alanında faaliyet göstermektedir. Doğal olarak, bu faaliyetlerin en iyi şekilde yürütülebilmesi için gereken gözlem ve yenilikler, ortak faaliyetler ve yan önlemler de Socrates Programının kapsamındadır.

madde işareti         Comenius
madde işareti         Erasmus
madde işareti         Grundtvig
madde işareti         Lingua
madde işareti         Minerva
madde işareti         Eğitim sistemi ve politikalarını gözlem ve yenilikler
madde işareti         Ortak Eylemler
madde işareti         Yan Önlemler

I.    COMENIUS (Okul Öğretimi)

madde işareti okullar arası ortaklıklar
madde işareti öğretim kadrolarının başlangıç ve hizmet içi eğitimi
madde işareti bunlarla ilgili bilgi ve iletişim ağlarının oluşturulması faaliyetlerini içermektedir.
Avrupa Topluluğu, çok taraflı okul ortaklıklarına destek sağlamakta olup öğretim kadrolarının hareketliliğini ve çok taraflı işbirliği projelerini desteklemektedir.


II.    ERASMUS (Yüksek Öğretim)

madde işareti Üniversiteler arası işbirliği ile öğrenci ve öğretim üyelerinin hareketliliği
madde işareti tematik ağların oluşturulması faaliyetlerini içermektedir.

Üniversite öğrencileri, öğrenimlerinin ilk iki yılı sonrasında bu faaliyet çerçevesinde 3 - 12 aylık bir dönemi diğer bir üye ülkede geçirebilirler. Bu öğrenciler, finansal destek alırlar, ‘Erasmus öğrencileri’ olarak nitelendirilirler ve ev sahibi üniversiteler Erasmus öğrencilerinden ücret almazlar.

Öğretim üyelerinin hareketliliğinde ise, eğitimin Avrupa boyutunu geliştirecek veya üniversiteler tarafından verilen kursların kapsamını genişletecek öğretim faaliyetlerine destek olmak amaçlanmıştır.

III.    GRUNDTVIG (Yetişkin Eğitimi ve Diğer Eğitsel Yollar)

Comenius ve Erasmus eylemlerini tamamlayıcı bir faaliyettir

madde işareti yaşam boyu öğrenmenin Avrupa boyutunu destekleme,
madde işareti uluslararası işbirliği yoluyla yeniliklere ve diğer eğitim etkinliklerinin olabilirliği, ulaşılabilirliği ve niteliğine katkıda bulunma,
madde işareti dil öğrenimini destekleme amaçlarını taşır.

Bu faaliyet kapsamındaki bireylerden, kendiliğinden öğrenme yoluyla bilgi ve beceriye ulaşma yolları bulmaları, kültürler arası duyarlılığı arttırma ve kapasitelerini geliştirerek toplum içinde tam ve etkin bir rol üstlenmeleri beklenir.

IV.    LINGUA (Dil Öğreniminin Desteklenmesi)

madde işareti topluluk içindeki dilsel çeşitliliği desteklemek,
madde işareti dil öğrenim ve öğretiminin niteliğini geliştirmek,
madde işareti bireysel gereksinimlere denk düşecek yaşam boyu dil öğrenimine erişimi kolaylaştırmak amaçlarını güder.

V.    MINERVA (Açık ve Uzaktan Eğitim, Eğitim Alanında Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin Kullanılması)

madde işareti açık ve uzaktan eğitim
madde işareti eğitim alanında bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımına ilişkin yenilikler bu faaliyetin kapsamındadır.

Bu programın başlıca iki amacı vardır. Birincisi öğretmenler, öğrenciler ve karar organları arasında ve kamuoyunda, bilgi iletişim teknolojilerinin eğitimdeki etkilerinin anlaşılmasıdır. İkincisi ise geliştirilmiş eğitsel kaynaklara erişimin desteklenmesidir.

VI. Gözlem ve Yenilikler

Bu eylem eğitim sistemlerinin niteliğini ve şeffaflığını arttırmaya ve Avrupa'da eğitsel yenilenme sürecine bilgi ve deneyim aktarımı, başarılı uygulamaların saptanması, bu alandaki sistem ve politikaların karşılatırmalı analizleri ve Konsey'ce belirlenecek ortak eğitsel politika alanlarındaki konuların analizi ve tartışması yoluyla katkıda bulunmayı amaçlar.

VII. Ortak Eylemler

Topluluk desteği, Socrates kapsamında, bilgi Avrupasının yaratılmasını amaçlayan Leonardo Da Vinci ve Youth for Europe gibi diğer programlara ortak eylemler için de sağlanabilir. Bu ortak eylemler, programların herhangi biri tarafından özellikle içerilmeyen seçilmiş konu ve temalarda diğer programlarının komitelerinin kararıyla ve ortak öneri çağrılarıyla duyurulacaktır. Socrates, Leonardo ve Youth for Europe programları ile ilgili kesimlerin aralarındaki bölgesel ve yerel ilişkilerin desteklenmesi için uygun önlemler alınacaktır.

VIII. Yan Önlemler

1) Programın amaçlarına yönelik olan, ancak diğer eylemler altında desteklenemeyecek aşağıdaki girişimler de Topluluk desteği alabilir: 

madde işareti a) eğitim alanında işbirliğini destekleyecek, eğitimin Avrupa boyutunu geliştirme amaçlı yarışma ve benzeri duyarlılık arttırıcı etkinlikler
madde işareti b) eğitim alanında aktif dernekler ve diğer gönüllü kuruluşlarla rehberlik ve danışmanlıkla ilgili kuruluşlar tarafından yürütülen uluslararası etkinlikler.
madde işareti c) programın hedef sektöründeki yenilikler üzerine düzenlenen konferans ve sempozyumlar
madde işareti d) eğitim alanında Avrupa işbirliği projelerinin yönetiminde yer alan kişilerin eğitimi ile ilgili etkinlikler
madde işareti e) program kapsamında desteklenmiş etkinlik ve projelerin sonuçlarının optimize edilmesi ve yayılması için önlemler
madde işareti f) üçüncü ülkeler ve Avrupa Konseyi gibi uluslararası kurumlar ile işbirliğini içeren etkinlikler.

2) Üye ülkelerce oluşturulmuş Socrates Ulusal Ajanslarının etkinliklerini desteklemek ve programın etkin izleme ve değerlendirilmesi için Topluluk finansmanından yararlanılabilir

3) Programın yürütülmesinde Komisyon, finansmanı programın toplam bütçesinden karşılanmak üzere uzmanlara ve teknik yardım organizasyonlarına başvurabilir. Ayrıca, Komisyon programın yürütülmesini kolaylaştırma amacıyla bu türden seminerler, kollokyumlar ve diğer uzman toplantıları düzenleyebilir ve gerekli bilgilendirme ve yayın etkinliklerine başvurabilir.

TÜRKİYE ve SOCRATES II
 Türkiye Socrates II programına 2000 yılında dahil edilmiştir. Ancak Türkiye'nin programda aktif olarak yer alabilmesi için Türkiye ve Komisyon arasında  bir çerçeve anlaşması imzalanması gerekmektedir. Bununla beraber, Socrates II’nin hayata geçirilebilmesi için Ulusal Ajans'ın kurulması gereklidir. Bu bağlamda iki yıl kadar süren uzun müzakereler sonucu Ekim 2001'de Devlet Planlama Teşkilatı'nın Ulusal Ajans'ı kurması benimsenmiştir. Konuyla ilgili genelge hazırlanmakta olup Bakanlar Kurulu imzasına açılacaktır. Kurulan Ajans'ın yanısıra Türkiye’nin programa katılabilmesi için, AB ülkeleri arasında oluşturulan havuza finansal katkıda bulunması gerekmektedir. Bu katkının miktarı, ülke nüfusu ve kişi başına düşen milli gelir gibi birkaç kritere göre saptanmaktadır. Bununla beraber, Türkiye’nin bu katkı miktarı pazarlıkla düşürebilme imkanı da vardır.

 Daha fazla bilgi için:
 http://www.deltur.cec.eu.int/programlar.html
 http://www.europa.eu.int/comm/education/socrates.html
 http://www.socratesonthemove.net
 http://www.inopera.it/socrates.htm
 http://www.lancs.ac.uk/users/int-off/socrat1.htm

Ana Sayfaya Dön