Tarımsal Yapı ve Sulama

GAP ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ

Arama

Görüşleriniz

İçindekiler

Ana Sayfa

Yüksek Lisans - Doktora

Şanlıurfa Karakoyun Deresi AtıkSularıyla Sulanan Paşabağı Tarım Alanlarının Sorunları ve Çözüm Önerileri • Yüksek Lisans

Remziye YILDIZ

Doç. Dr. Mehmet ŞİMŞEK

SULAMA SİSTEMLERİ VE SULAMA PROGRAMININ KAYISIDA BİTKİ SU TÜKETİMİ İLE BAZI FİZYOLOJİK ÖZELLİKLER VE YAPRAK ALANI ÜZERİNE ETKİLERİ • Yüksek Lisans M. Naim DEMİRTAŞ Doç.Dr. Halil KIRNAK

KONYA - ILGIN - ORHANİYE TOPLU YAĞMURLAMA SULAMASİSTEMİNİN ETKİNLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ • Yüksek Lisans Nazmi DİNÇ Doç. Dr. İdris BAHÇECİ

HARRAN OVASI DRENAJ KANAL SULARININ SULAMADA KULLANILMASI VE TOPRAK TUZLULUĞUNA ETKİLERİNİN İRDELENMESİ • Yüksek Lisans Kudret BEREKATOĞLU Doç. Dr. İdris BAHÇECİ

10.

11.

12.

13.

14.

15.

1	Araştırma veya Yayının Adı:		Şanlıurfa Karakoyun Deresi AtıkSularıyla Sulanan Paşabağı Tarım Alanlarının Sorunları ve Çözüm Önerileri
2	Araştırmacıların Ünvanı ve Adı :				Fakültesi ve Bölümü:
	Remziye YILDIZ				HRÜ. Zir. Fak. Tar Yap ve Sulama Böl.
	Doç. Dr. Mehmet ŞİMŞEK				HRÜ. Zir. Fak. Tar Yap ve Sulama Böl.
3	Başlama ve Bitiş Yılı :			-		2001
4	Proje veya Çalışmanın Durumu:			Yayınlandı
5	Yayınlandığı Yer:	Harran Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü 2001, Şanlıurfa. S 56.
6	Destekleyen Kurum ve Kuruluşlar:	-
7	Araştırmanın Türü:	Yüksek Lisans Tezi
8	Türkçe Özet
Harran Ovasında yürütülen bu çalışma, Şanlıurfa il merkezine bağlı Paşabağı bölgesinde bulunan sebze bahçelerinin, Karakoyun Deresinden akan atıksularla sulanmasının; halk sağlığında, toprakta ve bitkide yarattığı sorunları irdelemek ve araştırma sonuçlarına göre anılan tarım alanlarının normal sulama suyu ile sulanmasının çevreye vereceği yansımayı saptamaktır. Bu bağlamda Paşabağı Tarım Alanlarının sulama suyu gereksinimini karşılayan atıksudan, sulama döneminde 2 kez, 5 farklı noktada örnek alınarak, Pb, Zn, Cr, Mn, Fe, Cu, Cd, Hg, Ar, K, Na, Ca, Mg, pH, Sıcaklık, elektriksel iletkenlik (EC) ve bakteriyolojik analizler yapılmıştır. Araştırma alanında yetiştiriciliği yapılan ve atıksu ile sulanan bitkilerden, taze soğan, maydanoz ve naneden 2 kez, 3 tekerrürlü örnek alınmış ve Ca, Na, Mg, K, Cu, Mn, Fe, Zn analizleri, ayrıca her bitkinin etkili kök derinliğinden 2 kez, 3 tekerrürlü alınan toprak örneklerinde, pH, EC, K, Na, Ca, Mg, Mn, Fe, Zn, Cu analizleri yapılmıştır. Çalışma sonucu, atıksuda bulunan yüksek seviyedeki patolojik mikroorganizmaların halk ve çevre sağlığını önemli düzeyde tehdit ettiği saptanmıştır. Onun için bu atıksu, sebze sulamalarında kesinlikle kullanılmamalıdır. Araştırma bölgesi, Şanlıurfanın kanalizasyon arıtma tesisinin mansabında yer aldığından, arıtılacak atıksuyun tekrar sulama amaçlı kullanılmasının olanaksız olduğu belirlenmiştir. Diğer bir seçenek olarak atıksuyun, arıtılarak tekrar pompaj ile menbaya iletilmesi düşünüldüğünde yapım maliyetinin çok yüksek, işletmesinin pahalı olması nedeniyle projenin fizibl olmayacağı belirlenmiştir. Ancak GAP projesi kapsamında inşa edilen Şanlıurfa tünelleri ile Harran Ovasına iletilen sulama suyundan, proje sahasının ihtiyacı kadar olan kısmını cazibe ile anılan sahanın sulanmasının, ekonomik ve yapılabilir olduğu saptanmıştır. Bu fikirler ışığında proje alanının Şanlıurfa tünellerinden gelen Fırat suyu ile sulanmasının en uygun alternatif olduğu görülmüş ve bu konuda gerekli projelendirme kriterleri belirlenmiştir.

SULAMA SİSTEMLERİ VE SULAMA PROGRAMININ KAYISIDA BİTKİ SU TÜKETİMİ İLE BAZI FİZYOLOJİK ÖZELLİKLER VE YAPRAK ALANI ÜZERİNE ETKİLERİ

M. Naim DEMİRTAŞ

(Yüksek Lisans)

Bu çalışmada; mini yağmurlama (Y) ve çanak sulama (Ç) yöntemlerinin genç Hacıhaliloğlu kayısı çeşidinde bitki su tüketimi ile morfolojik ve fizyolojik gelişime etkileri incelenmiştir. Su; 15, 20 ve 25 gün aralıklarında bitkiye uygulanmıştır. İklim değerlerinden yararlanılarak hesaplanan ampirik evapotranspirasyon yöntemleri gerçek bitki su tüketimi ile karşılaştırılmıştır.Sulama yöntemlerinin incelenen özelliklere istatistiksel olarak etkisi olmamıştır. En yüksek yaprak su potansiyeli (YSP) ve yaprak oransal su kapsamı (YOSK) değerleri sırasıyla –30.93 bar ve %81.29 olarak 15 gün aralıklardan elde edilmiş, sulama aralıkları büyüdükçe YSP ve YOSK değerlerinde düşüş saptanmıştır. YSP ve YOSK, transpirasyon ve sıcaklık ile ters, toprak nem içeriği ve hava oransal nemi ile paralel bir değişim göstermiştir. Yaprak klorofil ve karotinoid içerikleri ile yaprak alanı üzerine sulama aralığının etkisi %5 düzeyinde önemli olup, en yüksek değerler sırasıyla 5.03 mg/g, 0.20 mg/g ve 41.17 cm² olarak 15 gün sulama aralığında belirlenmiştir. Sulama aralıkları büyüdükçe bu değerlerde düşüş saptanmıştır.

En yüksek mevsimlik toplam bitki su tüketimi çanak sulama ile 15 günde bir sulanan konuda 661.1 mm olarak bulunmuştur. Sulama aralığı arttıkça mevsimlik bitki su tüketiminin azaldığı belirlenmiştir. Malatya koşullarında kayısı bitki su tüketimi tahmininde Hargreaves-Samani ve Penman yöntemlerinin daha güvenilir sonuçlar verdiği saptanmıştır.

KONYA - ILGIN - ORHANİYE TOPLU YAĞMURLAMA SULAMA

SİSTEMİNİN ETKİNLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Nazmi DİNÇ

(Yüksek Lisans)

Bu çalışma, Konya Ilgın Orhaniye Köyü Yağmurlama Sulama Sisteminin Performanslarını izlemek, sistemin etkin çalışıp çalışmadığını ortaya koymak ve sistem performanslarını iyileştirmek için alınması gereken önlemleri belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla proje sahasında yapılan sulamalar gözlenmiş ve Christiansen Eşdağılım Katsayısı (CU), Dağılım Türdeşliği (DU), yağmurlama başlık basınçları ve değişimi, yağmurlama başlık debileri ve değişimi, sulama suyunun tarla yüzeyine dağılımı, uygulanan sulama suyu miktarları ve yağmurlama sistemindeki su kayıpları değerlendirilmiştir.Sulama sezonu boyunca on adet çiftçi sulaması izlenmiştir. Yapılan her bir sulamanın su dağılım türdeşliği, tekil lateral su dağılım testleri yapılarak belirlenmiştir. Sulama sırasında oluşan buharlaşma ve rüzgarla sürüklenme kayıpları ampirik eşitliklerle hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda CU değerlerinin %61.1 ile % 81.0 arasında, DU değerlerinin de %43.4 İle %82.8 arasında değiştiği belirlenmiştir. Ayrıca sistemdeki debi ve basınç değişimlerinin izin verilebilir sınırlar üzerinde olduğu gözlenmiştir.

HARRAN OVASI DRENAJ KANAL SULARININ SULAMADA KULLANILMASI VE TOPRAK TUZLULUĞUNA ETKİLERİNİN İRDELENMESİ

Kudret BEREKATOĞLU

Yüksek Lisans

Bu çalışmada; Şanlıurfa, Harran Ovasında drenaj kanal su örnekleri ve bu sularla sulanan alanlardan alınmış toprak örnekleri incelenmiş ve elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Drenaj kanallarında toplanan ve herhangi bir deşarj yeri olmayan bu sular, DSİ ve Sulama Birlikleri tarafından inşa edilen regülatör ile tekrar sulamada kullanılmak üzere sulama şebekesine verilmektedir.

Drenaj kanallarındaki su örnekleri incelendiğinde elektriksel iletkenlikleri 0.43 dS/m ile 3.70 dS/m arasında değiştiği görülmüştür. Sulamanın en yoğun olduğu Temmuz ve Ağustos aylarında ise bu değerler 0.33 dS/m ile 0.81 dS/m arasında olduğu bunun nedeni ise drenaj kanal sularının mevsimsel olarak değişimidir.

Drenaj suları ile sulanan alanlarda alınan toprak örneklerinde elektriksel iletkenlikleri 0.37 dS/m ile 7.05 dS/m arasında değiştiği derinlik artıkça tuzluluk artığı görülmüştür. DSİ tarafından ovanın genelinde tesis edilen gözlem kuyu değerleri incelendiğinde; toprak katmanlarında bulundukları taban suyu düzeyleri % 0.3’ü çok sığ, %5.4’u sığ , % 40.7’u orta sığ, geri kalan kısmı ise derin ve çok derin sınıfına girmektedir.