Yüksek Lisans - Doktora

MERSİN İLİNDE DEPOLANMIŞ BAKLAGİLLERDE ZARARLI OLAN  BAKLAGİL TOHUM BÖCEKLERİ VE ZARAR DURUMLARI 

Hayrettin İŞÇİ

(Yüksek Lisans)

            Çalışma 2001-2002 yıllarında Mersin ilinde  baklagillerde zarar yapan baklagil tohum böceklerini saptamak amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada  Mercimekte, Bruchidae familyasından Bruchus ervi Fröl., Bruchus lentis Fröl, Nohutta Callosobruchus maculatus (F) ve Fasülyede ise Acanthocelides obtectus Say.’un zarar yapan önemli türler olduğu saptanmıştır. Bu zararlı türlerin ihracatımızda önemli bir yeri olan baklagillerde sadece ağırlık ve çimlenme kaybına neden olmadıkları aynı zamanda önemli kalite kaybına neden oldukları belirlenmiştir. Uygun depolama koşulları ile bu zararın önemli derecede azaltılabileceği belirlenmiştir.

 HARRAN OVASI PAMUK EKİM ALANLARINDA ZARARLI OLAN Bemisia spp. (HOMOPTERA: ALEYRODIDAE)’NIN POPULASYON GELİŞİMİ VE DOĞAL DÜŞMANLARININ BELİRLENMESİ 

Mehmet MAMAY

(Yüksek Lisans) 

Bu çalışmada, Harran Ovası pamuk ekim alanlarında zararlı olan Bemisia spp.’nin populasyon gelişimi ve doğal düşmanlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, 2002 yılında, Harran Ovası’nda, Çavdarlı, Karaali ve Külünçe köylerinde yürütülmüştür.

Bemisia spp.’nin ergin dönemlerinin populasyon gelişimini belirlemek için, sarı yapışkan tuzak ve gözle kontrol metodu, ergin öncesi dönemlerinin populasyon gelişimini belirlemek için, yaprak alma metodu, doğal düşmanlarının belirlenmesi için de, gözle kontrol ve atrap sallama metotları kullanılmıştır.

Çalışmalar sonunda zarar yapan beyazsinek türlerinin Bemisia tabaci (Gennadius) ve Bemisia argentifolii Bellows & Perring olduğu ve bu türlerin populasyonlarının, Karaali’de oldukça yüksek olduğu, Külünçe ve Çavdarlı’da ise, sezon boyunca düşük kaldığı anlaşılmıştır. Belirlenen doğal düşmanlardan predatör türler ise, Hippodamia (Adonia) variegata (Goeze), Stethorus gilvifrons (Mulsant), Chrysoperla carnea Stephens, Nabis punctatus Costa,  Geocoris megacephalus ( R.), Piocoris sp., Camptobrochis sp. ve Cardiastethus sp. olarak belirlenmiştir.

ŞANLIURFA İLİNDE BİBERLERDE ZARARLI OLAN HIYAR MOZAYİK VİRÜSÜ (CMV)’NÜN ELISA YÖNTEMİYLE SAPTANMASI

Şevket ÜNLÜ(Yüksek Lisans)

Şanlıurfa (Merkez) ve ilçelerinde yetiştirilen Şanlıurfa biberlerde zarar yapan Hıyar Mozayik Virüsü (CMV)’nün ELISA yöntemi ile saptanması ve virüsün bulaşıklılık oranını tespit etmek için bu çalışma 2003 yılında yürütülmüştür. Çalışmada biri biberin çiçek döneminde diğeri de hasat döneminde olmak üzere iki kez örnekleme yapılmıştır. Çalışma sonucunda bulaşıklılık oranı I. Surveyde Şanlıurfa Merkez’de %6.00, Akçakale’de %1.33, Birecik’te %18.33, Bozova’da %6.83, Ceylanpınar’da %17.83, Harran’da %1.66, Suruç’da %11.66 ve Viranşehir’de %12.16 oranında saptanmıştır. Bulaşıklılık oranı II. Surveyde ise Şanlıurfa Merkez’de %23.25, Akçakale’de %9.00, Birecik’te %79.66, Bozova’da %28.00, Ceylanpınar’da %62.50, Harran’da %6.33, Suruç’da %46.33 ve Viranşehir’de %55.83 oranında belirlenmiştir. Bulaşık bitkilerin, Hıyar Mozayik Virüsü için ELISA yöntemi ile testlenmesi sonucunda I. Surveydeki örneklerin genel bulaşıklılık oranı %47, II. Surveydeki örneklerin genel bulaşıklılık oranı ise %76 olarak hesaplanmıştır. ELISA yöntemiyle CMV virüsünün yaygınlığı bölgede ilk olarak bu çalışmayla ortaya konmuştur.

HIYARLARDA ZUCCHİNİ SARI MOZAYİK VİRÜSÜ (ZUCCHINI YELLOW MOSAICVIRUS.ZYMV)’NÜN KARŞILIKLI KORUNMA YÖNTEMİ İLE KONTROLÜ  

Kemal DEĞİRMENCİOĞLU

Yüksek Lisans 

Bu çalışmada sera şartlarında Kabak San Mozayik Virüsü (ZYMV)'nün şiddetli ırkının hıyar bitkisi üzerinde ".zararının zayıf ırk olan ZYMV-WK ile kontrolü 2003-2004 yılları arasında denenmiştir. Çalışma sonucunda, karşılıklı korumanın uygulandığı parsellerde simptom şiddeti 0-5 arasında yoğunlaşırken uygulamanın yapılmadığı parsellerde 4-9 arasında yoğunlaşmıştır. ZYMV-WK ile bulaşık A uygulamasından ZYMV ile bulaşık C uygulamasının 7 katı pazarlanabilir ürün alınmıştır. Karşılıklı korumanın uygulandığı B uygulamasında ise C uygulamasının 6 katı pazarlanabilir ürün alınmıştır. Bunun yanında ZYMV-WK toplam verimde ürün az.almasına sebep olmamıştır. Bu sonuçlar karşılıklı korumanın hıyar bitkilerinde başarılı olduğunu göstermektedir. Bu çalışma sonucunda şiddetli ZYMV infeksiyonu olan yerlerde ekonomik ürün alınabilmesi için karşılıklı korumanın uygulanması önerilmiştir.

ŞANLIURFA İLİNDE BİBERLERDE ZARARLI OLAN HIYAR MOZAYİK VİRÜSÜ (CMV)’NÜN ELISA YÖNTEMİYLE SAPTANMASI 

Şevket ÜNLÜ

Yüksek Lisans 

Şanlıurfa (Merkez) ve ilçelerinde yetiştirilen Şanlıurfa biberlerde zarar yapan Hıyar Mozayik Virüsü (CMV)’nün ELISA yöntemi ile saptanması ve virüsün bulaşıklılık oranını tespit etmek için bu çalışma 2003 yılında yürütülmüştür. Çalışmada biri biberin çiçek döneminde diğeri de hasat döneminde olmak üzere iki kez örnekleme yapılmıştır. Çalışma sonucunda bulaşıklılık oranı I. Surveyde Şanlıurfa Merkez’de %6.00, Akçakale’de %1.33, Birecik’te %18.33, Bozova’da %6.83, Ceylanpınar’da %17.83, Harran’da %1.66, Suruç’da %11.66 ve Viranşehir’de %12.16 oranında saptanmıştır. Bulaşıklılık oranı II. Surveyde ise Şanlıurfa Merkez’de %23.25, Akçakale’de %9.00, Birecik’te %79.66, Bozova’da %28.00, Ceylanpınar’da %62.50, Harran’da %6.33, Suruç’da %46.33 ve Viranşehir’de %55.83 oranında belirlenmiştir. Bulaşık bitkilerin, Hıyar Mozayik Virüsü için ELISA yöntemi ile testlenmesi sonucunda I. Surveydeki örneklerin genel bulaşıklılık oranı %47, II. Surveydeki örneklerin genel bulaşıklılık oranı ise %76 olarak hesaplanmıştır. ELISA yöntemiyle CMV virüsünün yaygınlığı bölgede ilk olarak bu çalışmayla ortaya konmuştur.