1

Araştırma veya Yayının Adı:

HARRAN OVASI KOŞULLARINDA ANASON (Pimpinella anisum L.)’ DA UYGUN EKİM ZAMANININ BELİRLENMESİ

2

Araştırmacıların Ünvanı ve Adı  :

Fakültesi ve Bölümü:

İslim GÜLER KOŞAR

Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri

3

Başlama ve Bitiş Yılı :

2001

2002

4

Proje veya Çalışmanın Durumu:

Yayınlanmadı

5

Yayınlandığı Yer:

-

6

Destekleyen Kurum ve Kuruluşlar:

HR.Ü. ARŞ.FONU

7

Araştırmanın Türü:

Y.Lisans

8

Türkçe Özet

Harran Ovası koşullarında anason (P. anisum L.)’da  uygun ekim zamanını belirlemek amacıyla yapılan bu çalışma; 2001-2002 yetiştirme döneminde,

Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü araştırma alanında, Tesadüf Blokları

Deneme Desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Çalışmada; 2 ve 15 Ekim, 2, 15  ve 30 Kasım,

18 Aralık, 2 ve  15 Ocak, 1 ve 15 Şubat, 1 ve  15 Mart, 3 ve 16 Nisan olmak üzere 14 değişik ekim zamanı ele alınmıştır.

Çalışmada, tane verimi (kg/da), uçucu yağ oranı (%), uçucu yağ verimi (l/da), bitki boyu (cm), dal sayısı (adet/bitki), 

şemsiye sayısı (adet/bitki), 

ana şemsiyedeki şemsiyecik sayısı (adet/ana şemsiye), ana şemsiyedeki tohum sayısı (adet/ana şemsiye),  bin tane ağırlığı (g) 

ve hasat indeksi (%) özellikleri incelenmiş ve fenolojik gözlemler alınmıştır. Dal sayısı hariç incelenen tüm özellikler farklı ekim 

zamanlarından önemli  derecede etkilenmiştir. Bitki boyu, 

şemsiye sayısı, ana şemsiyedeki şemsiyecik sayısı, uçucu yağ oranının ekim zamanlarına göre değişimlerinin 

düzensiz fakat önemli olduğu, 

geciken ekimlere bağlı olarak ana şemsiyedeki tohum sayısı, bin tane ağırlığı, hasat indeksi, vejetatif gelişme süreleri ve 

vejetasyon sürelerinde önemli azalmalar saptanmıştır. Harran ovası koşullarında Kasım ortalarından itibaren Mart ayına kadar ekimin 

yapılabileceği ayrıca, en yüksek tane verimi ve uçucu yağ verimlerinin alındığı 18 Aralık ekiminin uygun olduğu söylenebilir.

  

1

Araştırma veya Yayının Adı:

HARRAN OVASI KOŞULLARINDA KİŞNİŞ ( Coriandrum sativum L.)’TE UYGUN EKİM ZAMANININ BELİRLENMESİ.

2

Araştırmacıların Ünvanı ve Adı  :

Fakültesi ve Bölümü:

Birgül GERGERLİ

HRÜ. Zir. Fak Tarla Bit. Böl.

Yrd.Doç.Dr. A.Habib ÖZEL

HRÜ. Zir. Fak Tarla Bit. Böl.

3

Başlama ve Bitiş Yılı :

-

2002

4

Proje veya Çalışmanın Durumu:

Yayınlandı

5

Yayınlandığı Yer:

Fen bilimleri Enstitüsü 2002. S:63 Şanlıurfa

6

Destekleyen Kurum ve Kuruluşlar:

Fen Bilimleri Enstitüsü

7

Araştırmanın Türü:

Yüksek Lisans Tezi

8

Türkçe Özet

Harran Ovası koşullarında Kişniş (Coriandrum sativum L.)’te en uygun ekim zamanını saptamak amacıyla yapılan bu çalışma; 2000-2001 yetiştirme sezonunda, Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü araştırma alanında yürütülmüştür. Deneme tesadüf blokları deneme desenine  göre üç tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Araştırmada; 2 ve 21 Kasım, 5 ve 23 Aralık, 8 Ocak, 9 Şubat, 2, 19 ve 31 Mart olmak üzere 9 değişik ekim zamanı ele alınmıştır.

Araştırmada, tane verimi (kg/da), uçucu yağ oranı (%), uçucu yağ verimi (l/da), bitki boyu (cm), dal sayısı (adet/bitki), şemsiye sayısı (adet/bitki),  şemsiyecik sayısı (adet/şemsiye), tane sayısı (adet/ana şemsiye), bin tane ağırlığı (g), hasat indeksi (%), özellikleri incelenmiştir. İncelenen tüm özellikler, farklı ekim zamanlarından önemli derecede etkilenmiştir. Geciken ekimlere bağlı olarak, bitki boyu, dal sayısı, şemsiye sayısı, şemsiyecik sayısı ve tane sayısında önemli derecede azalma saptanmıştır. Uçucu yağ oranı (% 0,23-0,50) 19 ve 31 Mart ekimleri hariç, ekim zamanı geciktikçe önemli derecede artmıştır. Uçucu yağ verimi 0,33-0,78 l/da, hasat indeksi (% 25,00-44,61), bin tane ağırlığı 9,00-10,50 g arasında varyasyon göstermiştir. Tane verimi 31 Mart ekimi dışında, ekim zamanı geciktikçe azalma göstermiştir.

Araştırma sonucunda; tane veriminin ve uçucu yağ veriminin yüksek olduğu 2 Kasım-8 Ocak tarihleri arası ekimler bölge için uygun olduğu saptanmıştır.

1

Araştırma veya Yayının Adı:

ŞANLIURFA BİBERİNİN SULAMA ARALIĞI VE SU TÜKETİMİNİN BELİRLENMESİ

2

Araştırmacıların Ünvanı ve Adı  :

Fakültesi ve Bölümü:

İsmail TAŞ

HRÜ. Zir. Fak Tar. Yap. Sul. Böl.

Yrd.Doç. Dr. Halil KIRNAK

HRÜ. Zir. Fak Tar. Yap. Sul. Böl.

3

Başlama ve Bitiş Yılı :

-

2002

4

Proje veya Çalışmanın Durumu:

Yayınlandı

5

Yayınlandığı Yer:

Fen bilimleri Enstitüsü 2002. S 91 Şanlıurfa

6

Destekleyen Kurum ve Kuruluşlar:

Fen Bilimleri Enstitüsü

7

Araştırmanın Türü:

Yüksek Lisans Tezi

8

Türkçe Özet

Bu çalışma, Harran Ovası koşullarında yaygın olarak yetiştirilen  biber bitkisinin (Capsicum annum L.) sulama programının belirlenmesi amacıyla; 2001 yılında Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme alanında yürütülmüştür.

Araştırmada üç farklı sulama aralığı (2, 4 ve 6 gün) ile üç farklı bitki pan katsayısı (Kcp1 = 1.25, Kcp2 = 1.00 ve Kcp3 = 0.75) kullanılmıştır. Sulama suyu miktarı; açık su yüzeyi buharlaşma değerleri, bitki örtü yüzdesi ile düzeltilerek belirlenmiştir.

Deneme konularına uygulanan sulama suyu miktarları 652-1010 mm, mevsimlik su tüketimleri ise 726-1069 mm arasında değişmiştir. Yöre koşullarında bitki su tüketiminin belirlenmesinde Radyasyon ve Penman yöntemlerinin kullanılabileceği saptanmıştır. Konulardan elde edilen verim değerleri 2444 - 4703 kg/da arasında değişim gösterirken, yapılan analizler sonucunda sulama aralığı ve bitki katsayılarının verim üzerine olan etkileri %1 düzeyinde önemli, etkileşimi ise önemsiz bulunmuştur. Ayrıca toplam su kullanım randımanı (WUE) 2.75-5.22 kg/da/mm, sulama suyu kullanım randımanı (IWUE) 3.03-5.81 kg/da/mm ve sulama suyunun evapotranspirasyonu karşılama yüzdesi (I/ET) %85-96 arasında değiştiği belirlenmiştir.

Sonuç olarak; Harran Ovası koşullarında biber bitkisinin damla sulama yöntemiyle sulanmasında, sulama aralığı olarak 2 gün, bitki katsayısı olarak 1.25’in seçilmesinin ve bitki örtü yüzdesi değeri ile düzeltilmesinin uygun olacağı belirlenmiştir.

1

Araştırma veya Yayının Adı:

GÜNEYDOĞU ANADOLU BİBER POPULASYONLARININ 

DİHAPLOİDİZASYON  YÖNTEMİYLE ISLAHI VE GELENEKSEL 

YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI

2

Araştırmacıların Ünvanı ve Adı  :

Fakültesi ve Bölümü:

Yrd. Doç. Dr. Nuray ÇÖMLEKÇİOĞLU

Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü

3

Başlama ve Bitiş Yılı :

1993

 2001

4

Proje veya Çalışmanın Durumu:

Yayınlandı

5

Yayınlandığı Yer:

-

6

Destekleyen Kurum ve Kuruluşlar:

Ç.Ü. ARŞ.FONU   

7

Araştırmanın Türü:

Doktora 

8

Türkçe Özet

Bu çalışmada, Şanlıurfa ve Kahramanmaraş biber populasyonlarında, kendileme ve seleksiyon ıslahı yöntemiyle saf hatların oluşturulması, yeni çeşit geliştirilmesinde anter kültürü yönteminin kullanılabilirliliğinin belirlenmesi ve populasyon ile birçok generasyon kendilenmiş hatlarda  varyasyonun belirlenmesi amaçlanmıştır. Şanlıurfa populasyonuna ait elit bitkiler kendilenerek 298 hat elde edilmiştir. Her  hatta iki veya daha fazla bitkiden elde edilen kendilenmiş tohumlar kendi içinde karıştırılmış ve altıncı kendileme generasyonuna kadar yeniden kendilenmiştir. Seleksiyon sonucunda hat sayısı 9’a indirilmiştir. Altıncı kendileme generasyonunda hat  içinde her bitkiden tohumlar ayrı ayrı alınmış ve 9 familya   oluşturulmuştur. Kahramanmaraş biberinde farklı yerlerden toplanan tohumlar ayrı populasyonlar olarak değerlendirilmiştir. Her populasyonda seçilen bitkiler kendilenmiş ve 5 hat elde edilmiştir. Üçüncü kendileme generasyonunda hat içi bitkilerden tohumlar ayrı ayrı alınmış ve 5 familya   oluşturulmuştur.  Anter kültürü yöntemiyle haploid bitki elde etmek üzere 5 farklı besin ortamı denenmiştir. En olumlu sonuçlar 4 mg/ NAA, 0.1 mg/l BAP, 10 mg/l AgNO₃ ve 30 g/l sakaroz içeren MS besin ortamında ve kültürün ilk 2 günü anterlerin 35 ^oC sıcaklıkta ve karanlık koşullarda tutulduktan sonra 28 ^oC de 16 saat fotoperiyodik koşullarda geliştirilen anterlerden elde edilmiştir. Biber anter kültüründe embriyo oluşumu, genotip, besin ortamı bileşiminden ve inkübasyon koşullarından önemli derecede etkilenmiştir. Anter kültürü yöntemiyle elde edilen bitkilerde ploidi seviyelerinin belirlenmesi amacıyla kök uçlarında kromozom sayımı yapılmış,  stoma boyutları ölçülmüş ve bekçi hücrelerdeki kloroplastlar sayılmıştır. Ayrıca bitkilerin bazı morfolojik özellikleri incelenmiştir. Her iki genotipte de haploid ve diploid bitkilerde stoma  başına düşen ortalama kloroplast sayısı bakımından  önemli farklılıklar bulunmuştur. Bitkiler arasında önemli farklılık bulunan diğer bir parametre ise stoma yoğunluğu olmuştur. Anter kültürü yöntemiyle elde edilen katlanmış haploid (double haploid) hatların mutlak homozigot  bireylerden oluştuğu ve bu hatlarda belirlenen varyansın yalnızca çevre faktörlerinden kaynaklanabileceği kabul edilmiştir. Bu durumda, Şanlıurfa biberinde altı generasyon kendilenmiş hatlarda bitkiler arasında, tomurcuk çapı, taç yaprak ve anter sayısı bakımından hem çevre varyansı hem de  genotipik varyansın önemli olduğu tespit edilmiştir. Meyve ağırlığı, meyve uzunluğu, meyve çapı, meyve başına verim, meyve başına tohum verimi, 1000 tohum ağırlığı, ilk çiçeklenme için geçen gün sayısı, yaprak uzunluğu, yaprak genişliği bitki uzunluğu gibi incelenen diğer bütün özellikler bakımından varyasyonun tamamen çevre koşullarından kaynaklandığı, hat içindeki bitkilerin genetik yapıları bakımından homojen oldukları belirlenmiştir. Populasyon seviyesinde ise meyve ağırlığı, meyve uzunluğu, meyve et kalınlığı, meyve çapı, lob sayısı, tomurcuk uzunluğu, tomurcuk indeksi ve yaprak indeksi özelliklerinde belirlenen varyasyonun daha çok çevre koşullarından ve daha düşük oranda da bitkiler arasındaki genetik faklılıklardan kaynaklandığı  diğer özelliklerde varyansın çevre faktörlerinden ileri geldiği belirlenmiştir. Kahramanmaraş biberinde ise populasyonlar ve üçüncü kendileme generasyonu seviyesindeki  hatlarda, tomurcuk uzunluğu, tomurcuk indeksi, yaprak uzunluğu, lob sayısı, bitki başına verim, meyve ağırlığı, meyve uzunluğu, ve meyve başına tohum özelliklerinde belirlenen varyasyonun çevre koşullarından kaynaklandığı, hatları oluşturan bitkilerin söz konusu özellikler bakımından genetik farklılıklar göstermediği tespit edilmiştir. İncelenen diğer özelliklerin  varyasyonunda hem genetik hem de  çevre faktörlerin etkili olduğu belirlenmiştir.        

Araştırma veya Yayının Adı:

HARRAN                                                                                                                      OVASI                                             KOŞULLARINDA KİŞNİŞ (Coriandrum sativum L.)’TE UYGUN EKİM ZAMANININ BELİRLENMESİ

Araştırmacıların Ünvanı ve Adı  :

Fakültesi ve Bölümü:

Birgül GERGERLİ

Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri

Başlama ve Bitiş Yılı :

2000

2001

Proje veya Çalışmanın Durumu:

Yayınlanmadı

Yayınlandığı Yer:

-

Destekleyen Kurum ve Kuruluşlar:

HR.Ü. ARŞ.FONU       

Araştırmanın Türü:

Y.Lisans

Türkçe Özet