1

Araştırma veya Yayının Adı:

Atatürk Baraj Gölünde Kurulan Balık Üretim İstasyonunun Su Kalite Parametrelerinde Meydana Getireceği Değişikliğin ve Oluşturacağı Kirlilik Yükünün Araştırılması

2

Araştırmacıların Ünvanı ve Adı  :

Fakültesi ve Bölümü:

A.Dilek Sınanmış (Atasoy)

Mühendislik Fak. Çevre Müh.Bölümü

3

Başlama ve Bitiş Yılı :

01 /09 /1998

13 / 06 / 2001

4

Proje veya Çalışmanın Durumu:

Yayınlanmadı

5

Yayınlandığı Yer:

-

6

Destekleyen Kurum ve Kuruluşlar:

-

7

Araştırmanın Türü:

Y.Lisans

8

Türkçe Özet

Şanlıurfa’ya içme ve kullanma suyu sağlayacak olan Atatürk Baraj Gölü, henüz temiz özelliğini korumakla birlikte, çevre illerin hızlı sanayileşmesi ve nüfus artışı sebebiyle büyük bir kirlenme tehdidi altındadır.Araştırmanın konusunu oluşturan alabalık kafesleri Atatürk Baraj Gölünde, Bozova İlçesine 2 km mesafedeki Çatak mevkisinde olup, Bozova Su Ürünleri MYO denetiminde üretime devam etmektedir. Kafeslerin kurulmasından sonra su kalite parametrelerinde meydana gelen değişikliği belirlemek amacıyla, balıkların yetiştirilmeye başlandığı Mart, Nisan, Mayıs ve ortamda balık bulunmayan Haziran, Temmuz, Ağustos aylarında belirli parametrelerin analizi yapılmıştır. Ölçümler HRÜ Çevre Mühendisliği Laboratuarında gerçekleştirilmiş, birtakım parametreler göl ortamından numune alımında yerinde ölçülmüştür. Analiz sonuçlarına göre kafesler kurulmadan önceki su kalite parametrelerinin araştırma sonuçları ile karşılaştırılabilmesi için değişimler grafiklerle gösterilmiştir.Sonuçlar, özellikle ortamda kullanılmadan kalan yemden ve balıkların metabolik faaliyetleri sonucu oluşan atıklardan kaynaklanabilecek bir kirliliğin başlangıcını ortaya koymaktadır. Kafes dibinde yaz aylarına doğru yosun birikimi önemli düzeye ulaşmıştır. Ayrıca grafiklerin değerlendirilmesi neticesinde  de balık kafeslerinden sonra kirletici parametrelerde belirli bir artış gözlenmiştir.

1

Araştırma veya Yayının Adı:

Şanlıurfa Karakoyun Deresi AtıkSularıyla Sulanan Paşabağı Tarım Alanlarının Sorunları ve Çözüm Önerileri

2

Araştırmacıların Ünvanı ve Adı  :

Fakültesi ve Bölümü:

Remziye YILDIZ

HRÜ. Zir. Fak. Tar Yap ve Sulama Böl.

Doç. Dr. Mehmet ŞİMŞEK

HRÜ. Zir. Fak. Tar Yap ve Sulama Böl.

3

Başlama ve Bitiş Yılı :

-

2001

4

Proje veya Çalışmanın Durumu:

Yayınlandı

5

Yayınlandığı Yer:

Harran Ü. Fen Bilimleri  Enstitüsü 2001, Şanlıurfa. S 56.

6

Destekleyen Kurum ve Kuruluşlar:

-

7

Araştırmanın Türü:

Yüksek Lisans Tezi

8

Türkçe Özet

Harran Ovasında yürütülen bu çalışma, Şanlıurfa il merkezine bağlı Paşabağı bölgesinde bulunan sebze bahçelerinin, Karakoyun  Deresinden  akan atıksularla sulanmasının; halk sağlığında, toprakta ve bitkide yarattığı sorunları irdelemek ve araştırma sonuçlarına göre anılan tarım alanlarının normal sulama suyu ile sulanmasının çevreye vereceği yansımayı saptamaktır.

Bu bağlamda Paşabağı Tarım Alanlarının sulama suyu gereksinimini karşılayan atıksudan, sulama döneminde 2 kez, 5 farklı noktada örnek alınarak,  Pb, Zn, Cr, Mn, Fe, Cu, Cd, Hg, Ar, K, Na, Ca, Mg,  pH, Sıcaklık, elektriksel iletkenlik (EC) ve bakteriyolojik analizler yapılmıştır.

Araştırma alanında yetiştiriciliği yapılan ve atıksu ile sulanan bitkilerden, taze soğan, maydanoz ve naneden 2 kez, 3 tekerrürlü örnek alınmış ve Ca, Na, Mg, K, Cu, Mn, Fe, Zn analizleri, ayrıca her bitkinin etkili kök derinliğinden 2 kez, 3 tekerrürlü alınan toprak örneklerinde, pH, EC, K, Na, Ca, Mg, Mn, Fe, Zn, Cu analizleri yapılmıştır.

Çalışma sonucu, atıksuda bulunan yüksek seviyedeki patolojik mikroorganizmaların halk ve çevre sağlığını önemli düzeyde tehdit ettiği saptanmıştır. Onun için bu atıksu, sebze sulamalarında kesinlikle kullanılmamalıdır. Araştırma bölgesi, Şanlıurfanın kanalizasyon arıtma tesisinin mansabında yer aldığından, arıtılacak atıksuyun tekrar sulama amaçlı kullanılmasının olanaksız olduğu belirlenmiştir.

Diğer bir seçenek olarak atıksuyun, arıtılarak tekrar pompaj ile menbaya iletilmesi düşünüldüğünde yapım maliyetinin çok yüksek, işletmesinin pahalı olması nedeniyle projenin  fizibl olmayacağı belirlenmiştir. Ancak GAP projesi kapsamında inşa edilen Şanlıurfa tünelleri ile Harran Ovasına iletilen sulama suyundan, proje sahasının ihtiyacı kadar olan kısmını cazibe ile anılan sahanın sulanmasının, ekonomik ve yapılabilir olduğu saptanmıştır. Bu fikirler ışığında proje alanının Şanlıurfa tünellerinden gelen Fırat suyu ile sulanmasının en uygun alternatif olduğu görülmüş ve bu  konuda gerekli projelendirme kriterleri belirlenmiştir.